Het Belang van Limburg zoekt naam voor Limburgse schuimwijn

Hij is samen met zijn vader Jaap en zus Joyce ook de grondlegger van Wijnkasteel Genoels-Elderen, het grootste wijndomein in België.
Het Belang van Liburg publiceert vandaag een reportage over wijnbouw in de provcincie.

Mogen we in de nabije toekomst nog veel nieuwe wijngaarden verwachten?

"Zeker. In de volgende jaren zijn nog heel wat aanplantingen gepland. Er zal minstens 100 hectare bijkomen. En het potentieel is nog veel groter. Stel eens dat alle fruitboeren in Haspengouw een hectare appelbomen rooien en vervangen door druivenstokken. Dat brengt allicht meer op. Ze hoeven niet zelf wijn te gaan maken. Je kan dat ook doen in een coöperatieve of de druiven verkopen aan een wijnmaker. Ook het Maasland biedt nog enorme mogelijkheden. Van Lanaken tot Kinrooi zijn honderden hectaren met grind in de ondergrond geschikt voor wijngaarden. Recent zijn daar heel wat nieuwe aanplantingen gebeurd, onder meer in Leut, Meeswijk en Stokkem."

De Limburgse wijn profiteert van de klimaatopwarming, niet?

"Natuurlijk. De klimaatopwarming is gunstig voor de wijnbouw in onze streek. Druiven houden van zon en warmte. Alles schuift op richting het noorden. Druivensoorten die vroeger typisch waren voor de Bourgognestreek gedijen nu goed in ons land. De opwarming van het klimaat is een vloek voor de traditionele wijnbouwgebieden, maar een zegen voor de Limburgse wijnbouw. Het klimaat en de ondergrond bepalen welke druif je kan planten en welke wijn je kan maken. Ikzeg tegen jonge wijnbouwers niet welke druivenze moeten planten, dat bepaalt de natuur wel voor hen. Wijnbouwers hebben allemaal dezelfde baas, die van hierboven."

Je hoort vaak dat Limburgse wijnen wel lekker zijn, maar ook prijzig. Kan het niet goedkoper?

"België is een van de duurste landen ter wereld om iets te maken. We zijn te duur om gewoon een leuk wijntje te maken. Limburgse wijnbouwers zijn veroordeeld om kwaliteit af te leveren. We kunnen geen wijntjes maken van 5 of 6 euro zoals je die in de supermarkt vindt. De concurrentie met lageloonlanden als Chili kunnen we beter niet aangaan. We moeten kiezen voor kwaliteit en karakter. Dat doet de prijs per fles stijgen. Als de verhouding prijs-kwaliteit in orde is, hoeft dat geen probleem te zijn. Als die verhouding niet klopt, dan is het verhaal snel afgelopen. Onze wijnbouwers zijn zich hiervan bewust. Vroeger had je hobbyisten die lukraak een paar wijnstokken in de grond staken. De nieuwe generatie wijnbouwers gaat veel wetenschappelijker te werk. De cursussen wijnbouw zitten vol."

Over de kwaliteit van de witte wijn bestaat weinig discussie. Maar de rode wijnen halen niet hetzelfde niveau. Of wel?

"De chardonnays uit Haspengouw kunnen gerust naast topwijnen uit de Bourgogne staan. Ook de pinot gris van Aldeneyck moet niet onderdoen voor de betere wijnen uit de Elzas. Onze rode wijnen halen niet hetzelfde niveau. Voornaamste probleem is dat we in ons klimaat bijna niet anders dan pinot noir kunnen aanplanten. Andere blauwe druiven krijgen we niet rijp of leveren geen kwaliteitswijn op. De pinot noir is een moeilijke druif die erg gevoelig is voor schimmelziekten. Dat betekent sowieso veel werk in de wijngaard. Van de pinot noir bestaan veel klonen. De Limburgse wijnbouwers kiezen meestal voor de Duitse variant die minder ziektegevoelig is. Die kloon levert helaas niet dezelfde kwaliteit op als de Franse pinot noir. Maar daarin komt verandering. In Duitsland zijn nieuwe klonen ontwikkeld. Die worden nu ook hier aangeplant. De eerste resultaten zijn veelbelovend. Die stokken hebben nog wat tijd nodig om hun volle potentieel te bereiken. Ik maak me sterk dat we over een jaar of 7 ook in Limburg echt goede pinot noir zullen maken."

In het Maasland worden nieuwe cabernet-variëteiten aangeplant, ook rood dus. Gaan we ook wijnen in de bordeauxstijl maken?

"Dat kan. Het gaat om Duitse kruisingen met de dornfelder, die we al lang kennen. Door die druif te kruisen met meer aromatische rassen zoals de cabernet sauvignon, bekend van de bordeaux-wijnen, is een nieuwe variëteit ontstaan. De cabernet dorsa heeft een volle smaak met behoorlijk wat tannines. Langs de Maas in Namen wordt daarvan al een prachtige wijn gemaakt. Dat moet hier dus ook kunnen. Dit jaar werden een paar duizend stokken van deze Duitse cabernetkruisingen aangeplant, onder meer op de Botseberg in Leut. Het is nu wachten tot deze stokken oud genoeg zijn. En dan kunnen we ook volle, krachtige wijnen produceren in Limburg."

Waarom moeten we ook wijnranken planten op de mijnterrils?

"In de terrils zit veel leisteen. Dit is ook het gesteente dat aan de oppervlakte komt aan de Moezel. Dat is perfect voor de rieslingdruif. De helling, de afwatering, de ondergrond... Alle voorwaarden zijn vervuld. Op een oude mijnterril in Trazegnies in Henegouwen wordt al wat geëxperimenteerd met diverse druiven.Ook op een terril in Haillicourt bij Rijsel is een nieuwe wijngaard aangelegd. Daar werd chardonnay aangeplant, toepasselijk charbonnay genoemd. De keuze voor chardonnay op die ondergrond begrijp ik niet goed. Op de mijnterril kan je een geweldige riesling maken. Zeker weten."

Gaan we die riesling hier goed rijp krijgen?

"Ik denk het wel. Op een mooie zuidoostelijk geöriënteerde flank van de terril moet dat lukken. Iemand moet het gewoon doen."

Vaak wordt gezegd dat de betere witte wijnen uit Limburg rustig naast de chardonnays uit de Bourgogne kunnen staan. Vindt Jos Mechelmans dat ook? "Onze witte wijnen hebben een mooi evenwicht tussen zuren en zachtheid. Ze zijn kwalitatief zeer goed. Dat zou ik pakweg 8 jaar geleden niet gezegd hebben. Maar we mogen de Limburgse chardonnays niet vergelijken met die uit de Bourgogne. Het is zoals een Ferrari en een Lamborghini, die rijden allebei snel, maar daarmee houdt de vergelijking op."

Meer fruit

"Zachte, volle wijnen zijn typisch voor de Bourgogne. Limburg heeft frissere wijnen. Het klimaat speelt daarin een belangrijke rol. De Bourgogne heeft ook een traditie van houtgelagerde wijnen. Je moet dat niet proberen te imiteren, dan kom je altijd tekort. Maak een eigen Limburgse chardonnay die niet wil vergeleken worden met de Bourgogne. Eentje met minder hout, maar met meer fruit en frisheid."
Niet alleen in Haspengouw, ook in de Maasvallei is recent veel chardonnay aangeplant. "En dat verwondert me. Ik zou daar voor andere druivensoorten kiezen waarmee je je meer kan onderscheiden", aldus Jos Mechel-mans. "Met de chardonnay spelen de wijnbouwers op veilig. Het is een druif die overal gedijt en commercieel goed in de markt ligt."

Rode wijn maken, is een moeilijker verhaal in Limburg. "Klopt. Moeilijk, maar het is niet onmogelijk. Ghislain Houben van wijndomein Hoenshof bewijst het. Ik durf luidop zeggen dat de Cuvée Hoenshof een topproduct is. Ook de pinot noirs van Aldeneyck en Genoelselderen zijn mooie wijnen. Geloof me, niks is zo moeilijk dan het vinifiëren van een pinot noir. Het is niet eenvoudig om de aroma's van die druif in de fles te krijgen. Ook in de Bourgogne hebben ze het daar moeilijk mee."

"Waarom planten de Limburgse wijnbouwers zo weinig dornfelder aan", vraagt Mechelmans zich af. "Net over de grens, in Thorn, wordt daarvan een prachtige rode wijn gemaakt. Tijdens een proeverij dacht ik een wijn uit de noordelijke Rhone te drinken. Als het in Thorn kan, dan moet het aan deze kant van de Maas ook mogelijk zijn."

Wat verwacht hij van de nieuwe cabernetvariëteiten die momenteel in het Maasland worden geplant? "Ik moet het nog zien. Men probeert in heel de wereld om bordeauxwijnen na te maken. Soms lukt het, maar heel vaak ook niet. We hebben gewoon niet hetzelde terroir als in de bordeauxstreek. Zelfs daar krijgen ze de merlot en cabernetdruiven niet elk jaar mooi rijp."

Goede naam voor Limburgse bubbels?

En de Limburgse bubbels? "Daar ligt onze grote troef", besluit Jos Mechelmans. "Ons klimaat is het best geschikt voor mousserende wijnen, die veel zuren nodig hebben. Schorpion maakt magnifieke wijnen. Ook de Pinot Brut van Aldeneyck heeft een mooi evenwicht. We maken uitstekende mousserende wijnen, maar we mogen het geen champagne, prosecco of cava noemen. Misschien moeten we eens een goede naam bedenken voor Limburgse mousserende wijnen."