WineStories


WineTales - De capriolen van de wijnmarkt

De romantiek van de wijngaard staat in schril contrast met de agressiviteit van de wijnmarkt. Beursgenoteerde wijngiganten slokken kleinere wijnbedrijven op en spuwen miljoenen wijnflessen de wereld in. De industrialisatie van de wijnbouw in de tweede helft van de 20e eeuw schudde de traditionele wijnhandel dooreen. Ook de wijndrinker onderging een verandering. Wijn is vandaag niet langer voorbehouden voor welstellende mannen met een buikje noch beperkt tot zon- en feestdagen. De wijnindustrie leerde haar volk wijn drinken, spotgoedkope wijn in grote hoeveelheden. Kwantiteit en winst primeerden en kwaliteit is een commercieel begrip geworden.

Belgen dronken in 2012 gemiddeld 27,8 liter (statistieken OIV). Met dit cijfer nestelen we ons in de top 10 van de wereld, aangevoerd door Frankrijk (48 liter), Portugal (42 liter) en Italië (37 liter). Historische cijfers uit Nederland tonen dat het jaarlijkse volume wijn per hoofd daar in de eerste helft van de 20e eeuw niet groter was dan 2, hoogstens 3 liter. In de jaren 60 en 70 steeg dit cijfer naar 12 en de decennia erna bleef het volume stelselmatig aanzwellen. De laatste jaren is deze gestage groei gestabiliseerd (22,8 liter). 2013 lijkt het eerste jaar te worden waarin de wijnconsumptie en de wijnverkoop afnemen. België kende een gelijkaardige evolutie in het wijn drinken. Traditionele wijnproducerende en wijnconsumerende landen zoals Frankrijk en Italië dronken de laatste decennia dan weer veel minder. De consumptie in Spanje daalde maar liefst 34% sinds het jaar 2000. De grote stijgers in dezelfde periode zijn Rusland, China, Canada, Australië en de Verenigde Staten.

Waar kopen mensen wijn en wat geven ze ervoor?

Inderdaad, wijn had bij ons in niet eens zo lang vervlogen tijden een zweem van prestige, sociale status en hoogdagen. Geurige houten kistjes van Bordeaux- en Bourgognewijnen gingen over de toonbank in chique en gespecialiseerde wijnzaken. Tegenwoordig heeft wijn zijn magische allure verloren. Wijn is een alledaags product geworden, een product zoals een ander. Vandaag gebeurt liefst 95% van de verkoop in respectievelijk grootwarenhuizen (62%), hard discounters (27%) en superettes (6%). Slechts 5% verloopt via de gespecialiseerde wijnhandel en de kleinere voedingswinkel (marktonderzoek GfK België 2011). Deze laatste blijven wel nog instaan voor 9% van de verhandelde waarde.

De gemiddelde prijs voor een fles wijn in België is 3,57 euro (Vlaanderen: 3,72 euro; Wallonië: 3 euro). In Nederland is het cijfer lager: 2,71 euro. Belgen drinken de wijn meestal thuis (65%). Een kwart van de wijnen werd anno 2011 in cafés en restaurants gedronken. Bag-in-box huisvest minstens één derde van het verkochte volume. De rest gaat in flessen.

Spotgoedkope Nieuwe Wereldwijnen

In de aanloop naar dit artikel waagde ik me aan een Chileense Cabernet Sauvignon van 3 euro. Proefnotitie: matte, zeer lichte en doorzichtige kersenkleur met paarse rand. De wijn ruikt naar alcohol en wat bescheiden cassis. De aanzet in de mond is zeer zacht en doet denken aan gefilterd water met een scheutje vruchtensiroop. In het middenstuk tref ik wat yoghurt van zwarte bessen. De afdronk is onbestaande. De wijn is niet te zuur, niet te zoet noch te bitter, lichtjes fruitig en niet eens onaangenaam. Dit drankje doet me onwillekeurig denken aan die frauderende Roemeense handelaar die één miljoen liter wijn op de markt bracht zonder één druif te gebruiken. Water, alcohol, kleurstof, chemicaliën en zijn klus was geklaard.

Chileense wijn is de meest verkochte niet-Europese wijn in België: 8,3% marktaandeel voor het hele land en 11,8% in Vlaanderen. Ze kost gemiddeld 2,5 euro. In Nederland behoren de Zuid-Afrikaanse wijnen tot de goedkoopste niet-Europeanen op de wijnmarkt. Kaapse Pracht is zo’n populaire Zuid-Afrikaan van nog geen 2 euro. Aldi verkoopt er jaarlijks honderd miljoen flessen van. Wit, rood, rosé en bubbels. In België nemen Zuid-Afrika en Australië elk 4% van de verkochte wijn voor hun rekening, voor de Nieuwe Wereld in zijn geheel is dat 19%. Wijnen die niet uit Frankrijk komen, kunnen in doorsnee rekenen op een prijs van 2,94 euro de fles. Andere wijnlanden zoals Verenigde Staten en Argentinië hangen qua volume achterin het peloton. Hun gemiddelde prijs schommelt rond de 3,5 euro.

Massawijnen uit de grote klassieke wijnlanden

De verkoop van Franse wijn in België is de laatste 10 jaar duidelijk gedaald. Het percentage in volume van 71% in 2004 zakte tot 58% in 2011 en bleef daarna stabiel. Er is een opmerkelijk verschil tussen de twee grote taalgebieden: Wallonië drinkt klassieker dan Vlaanderen (66,5% versus 49,4% Franse wijn). Voor een tafelwijn (Vin de France) betalen mensen gemiddeld 1,95 euro. Een landwijn (IGP) brengt 2,63 euro in het laatje. Handelaars kunnen voor de nog altijd populaire Bordeauxwijnen rond de 5 euro gemiddeld vragen. Bourgogne en Loire doen er ruim 1 euro bij maar veel minder mensen kopen ze. Het prestige van al deze befaamde AOP-wijnen doet de wijnkoper iets dieper in de portefeuille tasten. De productiekost en kwaliteit zijn daarom niet per se hoger.

Spaanse en Italiaanse wijnen schommelen rond een marktaandeel van 7,8% maar voor deze klassieke wijnlanden betalen de Belgen een stuk minder. Respectievelijk 2,64 en 3,25 euro. Qua kwantiteit hebben Spaanse wijnen de wind in de zeilen. Cava neemt liefst 60% in van de Vlaamse schuimwijnmarkt. Het succes van deze spotgoedkope Catalaanse bubbels gaat ten koste van de Franse crémants en champagnes. De gemiddelde prijs van minder bekende Franse wijnregio’s zoals Provence, Zuid-Westen en Languedoc-Roussillon is vergelijkbaar met de prijs van Italiaanse wijn. Iets hoger dus dan 3 euro. De succesvolle Rhônewijnen gaan gemiddeld 3,69 euro. Elzaswijnen liggen iets minder goed in de markt en je hebt ze aan gemiddeld 5 euro. Andere Europese wijnlanden zoals Portugal en Duitsland doen het op de Belgische markt veel minder goed.

De productie van low budget-wijnen

De meeste low budget-wijnen onder de 5 euro komen niet uit artisanale wijnbouw, dat moge duidelijk zijn. Na aftrek van de kosten voor fles, etiket, stop, doos, accijnzen, BTW, vervoer en de winstmarge van de verdeler blijft er voor de wijn en zijn producent nauwelijks iets over. Deze krachttoer is alleen haalbaar als men een grootschalige machinerie op gang kan brengen van miljoenen opgefokte druivenstokken, gesofistikeerde wijnfabrieken en welgeoliede en internationale distributiekanalen. Zoals wijnen in het algemeen zijn ook bulkwijnen door de vooruitgang van wetenschap en technologie beter geworden. Men is perfect in staat om negatieve kanten van onrijpe of waterige druiven weg te werken en positieve eigenschappen zoals fruit en kleur op te krikken tot aanvaardbare hoogte. “Boostergisten”, chemische additieven en technologie compenseren het minderwaardige werk van de druiven.

Opportuniteiten en risico’s

De lage prijs heeft wijn toegankelijk gemaakt voor alle lagen van de maatschappij, van arbeider tot CEO. Dergelijke democratisering is in de geschiedenis nooit voorgevallen en dit is op zich een positieve zaak. Daarnaast is de keuze in de wijnen, de diversiteit, nog nooit zo groot geweest. De globalisatie van de wijnmarkt zorgt ervoor dat wijnen van over de hele wereld naar ons toe komen. De schaduwkanten van de beschreven marktevolutie zijn echter niet te onderschatten. Het wereldwijde aanbod wijnen en de concurrentie zijn zo gigantisch dat winkelketens over literprijzen discussiëren tot twee cijfers na de komma. Producenten die met grote handelshuizen of grootwarenhuizen in zee gaan, geraken niet zelden verstrikt in een wurggreep van afhankelijkheid. Sommige boeren werken systematisch met verlies, andere gaan overkop. Edele principes zoals mensenrechten, eerlijke handel en respect voor de natuur worden in deze context bijzonder kwetsbaar.

De globalisering van de economie laat de politiek en de wetgeving amper toe om alles in goede banen te leiden. Projecten binnen de wijnsector die gericht zijn op natuurvriendelijkheid en fair trade zijn aan te moedigen. Beroemde wijnhuizen hanteren soms vergaande ecologische principes in hun wijngaarden maar ze zijn beducht voor biocertificaten op hun flessen. Bio wordt spijtig genoeg nog steeds geassocieerd met geitenwollensokken, wat niet rijmt met prestige. Over fair trade of arbeidsomstandigheden van wijnbouwpersoneel wordt in de wijnliteratuur nauwelijks gerept. Hoewel de wijnen van de Wereldwinkel durven verrassen (bijvoorbeeld hun schuimwijn van Torrontes), heb ik niet de indruk dat wijnliefhebbers die deur platlopen. Zuid-Afrika, niet toevallig Zuid-Afrika, is in deze materie het voortouw aan het nemen, met eco- en fairtradelabels waar ook topdomeinen zich tot bekennen.

Standaardisatie van de wijn

Wat is het geheim, de formule die grote wijnbedrijven hanteren om verleidelijke wijn te maken binnen een lage (2 tot 5 euro) of gemiddelde prijsklasse (5 tot 7 euro). Een superlage prijs, jazeker. Maar er is meer en het kan slimmer. Om beter te verkopen dan de concurrenten, ontwikkelen bedrijven een onmiddellijk te herkennen merknaam of “brand”. Dit merk wordt via doordachte marketing gekoppeld aan betrouwbaarheid en goede prijs-kwaliteit. De drie grootste brands ter wereld zijn Gallo (Californië), Great Wall (China) en Hardys (Australië). Yellow Tale, Lindemans en Jacob’s Creek zijn gelijkaardige giganten. Deze wijnen zijn duurder dan de gemiddelde low budget-wijn. Ze worden voornamelijk door grootwarenhuisketens verdeeld en ze verkopen als zoete broodjes.

Een artikel in de Vlaamse krant de Standaard (31 augustus 2013) over het enorme succes van Dr. Oetkerpizza’s biedt een eerste inzicht in het succes van gestandaardiseerde wijn, type Jacob’s Creek Chardonnay. Volgens de fabrieksmanager van dr. Oetker bestaat de kunst erin om alles weg te werken wat in het product aan het artisanale doet denken. Zo moet de pizza overal exact dezelfde hoogte hebben. Zo niet wordt ze met de hand van de band gehaald. De zeven salamisneetjes moeten bij elke pizza exact op dezelfde plaats te vinden zijn. Werknemers schuiven ze op de juiste plek als ze verkeerd liggen. Elke pizza ziet er net hetzelfde uit en precies daardoor verkoopt hij.

Bij wijn is dat volgens mij precies hetzelfde. Wijnbedrijven creëren wijnen die jaar in, jaar uit hetzelfde smaken. De ene wijn is een kloon van de andere. Ze zijn niet te zuur, niet te bitter, mooi fruitig en vol van kleur en smaak. Ze hebben geen scherpe, harde of onverwachte kantjes. Ze smaken precies zoals doorsneeconsumenten willen dat ze smaken. Een Chardonnay smaakt naar Chardonnay, een Merlot naar Merlot. Gestandaardiseerd, op maat van de verwachting en klaar om onmiddellijk te drinken. De kwaliteit die ze bieden, kan men best commerciële kwaliteit noemen.

Het verschil met ambachtelijke wijnen

De gestandaardiseerde wijnen zijn vaak lekkere wijnen maar ze missen in vele gevallen karakter en ziel. De onderliggende marketingprincipes vloeken met de filosofie die kleinschalige of familiale wijndomeinen hanteren wanneer ze ambachtelijke wijnen maken. Goede ambachtelijke wijnen verschillen naargelang de weersomstandigheden van het jaar waarin ze gemaakt werden en ze spreiden een persoonlijkheid tentoon die verwijst naar de traditie of het land waarbinnen ze ontstaan. Ze stralen een originaliteit uit die verbonden is met natuurlijke omstandigheden van de wijngaard en met passionele zoeken en vakkennis van de wijnbouwer.

Deze wijnen zijn enthousiasmerende creaties, vaak blends, die allesbehalve voorspelbaar zijn. Door het arbeidsintensieve en kleinschalige productieproces kunnen ze onmogelijk goedkoop aan de man worden gebracht. Soms zijn ze in grootwarenhuizen te vinden maar in de meeste gevallen moet men ervoor naar de gespecialiseerde wijnhandel. Zowel de ambachtelijke wijnen als de wijnspeciaalzaken hebben het gezien het huidige klimaat van de wijnmarkt niet gemakkelijk. De concurrentie met de grootschalige wijnindustrie en de gestandaardiseerde wijnklonen is moordend.

Willen consumenten geen artisanale producten meer?

Keren we even terug naar de pizza’s van dr. Oetker. Uit het marktonderzoek van dit bedrijf blijkt dat ondervraagden graag meer artisanale diepvriespizza's, biopizza's en vetarme pizza’s zouden willen. Maar wat blijkt: eenmaal op de markt kopen ze die pizza’s niet. Wat consumenten zeggen, rijmt niet met wat ze doen. Mensen zijn vol lof over ambachtelijke vervaardigde wijnen of wijnen gemaakt volgens biologische principes. Maar zodra ze de winkel binnenstappen, spelen andere principes. Ook kwaliteit is niet hun eerste prioriteit. Mensen denken weinig na over wat ze eten en drinken. “Die energie sparen ze voor aankopen die meer risico inhouden”, besluit de Gentse professor Wim Verbeke die consumentengedrag onderzoekt. Een minderheid die traag aangroeit, koopt bewuster. In een interview met de Standaard (31 augustus 2013) verwondert de algemene directeur van Colruyt zich over het verlies aan interesse voor zuivere en natuurlijke smaken. Mensen willen nauwelijks meer betalen voor iets dat betere kwaliteit biedt.

Dit is een belangrijk punt. De hedendaagse eet- en drinkgewoontes zijn gekenmerkt door verregaande smaakvervlakking. De Amerikaanse fast food-hype uit de jaren 50 heeft zich de laatste decennia geruisloos in onze voedingscultuur genesteld. Voedingswaren en drank worden door talloze ingenieuze technieken en manipulaties goedkoop gemaakt en chemische additieven maken ze toegankelijk van smaak. Dat is bij wijn niet anders. We zijn de kunstmatige, vaak licht zoete en gemakkelijke smaken gewoon geworden. Dat een met water ingespoten plofkip niet te vergelijken is met een scharrelkip van bij boer Bavo, dat weten we. Dat de scharrelkip door het natuurlijke productieproces duurder is, dat begrijpen we. Maar zeg eens, wie wil er voor de kip het dubbele betalen?

De moeizame stap naar de gespecialiseerde wijnhandel

Dit brengt mij bij de gespecialiseerde wijnhandel. Een aantal mensen denkt dat de brede wijnrekken in grootwarenhuizen consumenten verleiden om een kijkje in de wijnwinkel te nemen. Dat is voor mij ongeveer hetzelfde als denken dat een dr. Oetker diepvriespizza mensen prikkelt om na het winkelen in de Carrefour een pizzeria met ambachtelijke steenoven binnen te stappen. Het is duidelijk dat de gespecialiseerde wijnhandel een groot marktaandeel aan supermarkten heeft verloren en die tendens zet zich alleen maar verder. Grote winkelketens hebben in hun wijnaankopen een veel sterkere onderhandelingspositie. Concurreren met hun prijzen is voor de kleintjes regelrechte zelfmoord. Consumenten worden daarenboven bestookt met reclamefolders en wijnfestivals die allemaal de beste wijnen voor de beste prijs beloven. En als men dan toch in de supermarkt rondloopt, waarom die in de kijker gezette wijnen niet ineens meenemen? Geen superproducten, but who cares…

Wie komt dan wel in wijnspeciaalzaken? Naar mijn indruk zijn het mensen van iets oudere leeftijd en in de regel culinaire levensgenieters en wijnliefhebbers. Ook mensen op zoek naar een leuk cadeau en etikettendrinkers kom je er makkelijk tegen. Al deze mensen zijn bereid wat euro’s meer te betalen. Een aantal van hen frequenteert wijnproeverijen die wijnspeciaalzaken overal te lande organiseren. Dit is de slimste manier van wijn kopen: eerst de wijn proeven, professioneel advies inwinnen rond bijvoorbeeld wijn- en spijscombinatie en pas daarna inslaan. Mond aan mond reclame, sociale media, wijnkoopgidsen en wijncolumns dragen elk hun steentje bij om wijnconsumenten naar de wijnspeciaalzaak te brengen.

Getalenteerde wijnhandelaars die begeesteren en die daarenboven nog een aantal knepen van het zakenleven beheersen, bouwen een persoonlijke vertrouwensband op met een publiek waar ze jaar in, jaar uit op kunnen rekenen. Ze proberen mensen van de horeca te overtuigen dat betere en iets duurdere wijn geen verlies aan inkomen betekent maar winst aan trouwe klanten. Voorwaar geen gemakkelijke taak in tijden van crisis en agressieve concurrentie.

Onder wijnhandelaars zijn er gepassioneerde vakmensen maar ook charlatans

We mogen dankbaar zijn dat mensen nog een wijnzaak willen opstarten. Dat het een tijdsintensief, stresserend en onzeker beroep is waarmee het grote geld zelden wordt binnengereven, weten ze van tevoren. Deze mensen verdienen de waardering van de wijnliefhebber want zij, en vooral zij, zorgen voor rijkdom in ons wijnlandschap. Tegen vervlakking in onderhouden gedreven wijnhandelaars de magie van de fantastische drankje die wijn is. En je ziet ze genieten van de voldoening die het geeft. Jammer genoeg zijn er ook veel commercanten die van wijn geen kaas hebben gegeten. Om hun dubieuze rommel te slijten, maken ze de consument de gekste dingen wijs. Het verschil tussen een vakman en een succesvolle charlatan valt voor gewone wijndrinkers echt niet gemakkelijk te maken. Om wijnhandelaar te worden, heb je immers niet eens een wijndiploma nodig.

Professionaliteit, een vriendelijk en persoonlijk onthaal, een mooi gamma, een positief en doorleefd verhaal, eigenheid, uitstraling van competentie en transparant streven naar kwaliteit maken dat klanten naar de wijnzaak blijven komen. Voor de horeca speelt een persoonlijke, betrouwbare en op maat geboden service een doorslaggevende rol in het behouden van de samenwerking.

Webshops

Webshops vormen een relatief nieuwe concurrent voor de wijnspeciaalzaak. Het gaat hier over bedrijven die kosten drukken doordat ze weinig of geen winkels hebben. Ze verdelen zowel goedkope als exclusieve wijnen over de landsgrenzen heen voor vaak aantrekkelijke prijzen (bijvoorbeeld door lagere accijnzen in het betreffende land). Nogal wat wijnliefhebbers experimenteren ermee en delen hun ervaringen. Naast de prijs zijn twee andere voordelen van wijnshops hun uitgebreid of gespecialiseerd gamma en het feit dat consumenten zich niet langer naar de winkel moeten begeven. Voor sommige mensen met een druk en volgestouwd leven blijken leveringen aan huis een geschenk uit de hemel. Ook grootwarenhuizen en nogal wat wijnzaken proberen op de e-golf mee te surfen. En dat is verstandig. Een persoonlijk gekleurde aanwezigheid op het internet, minstens met een up-to-date website, is goed voor de uitstraling en voor de verkoopscijfers. Het internet is één grote winkel geworden en dat fenomeen zal in de toekomst alleen toenemen.

Dure wijnen, een piepklein deel van de totale wijnverkoop

Duurdere wijnen zijn wijnen die meer dan 7 euro kosten. Het gaat om 6% van de totale wijnverkoop. Wijnwinkels verkopen deze wijnen percentagegewijs gemakkelijker dan grootwarenhuizen. Deze laatste laten echter niet na om ook dit kleine segment van de markt in hun greep te krijgen. Ze doen dit met de grote middelen. Klassewijnen uit Bordeaux bijvoorbeeld kan je in de periode van de wijnfestivals nergens goedkoper krijgen dan in de supermarkt. De wijnen waar gepassioneerde wijnliefhebbers graag over dialogeren en discussiëren, zitten qua prijs vaak een stuk hoger dan die 7 euro. Misschien beseffen wij dat onvoldoende maar eigenlijk kan hooguit een paar procent van alle geproduceerde wijnen ter wereld ons interesseren. Toch een ontnuchterende vaststelling.

Prijsgekte

Over de escalatie van de prijzen van beroemde topwijnen, Bordeaux en Bourgogne voorop, kan ik kort en bondig zijn: pure waanzin! Zucht naar kapitaal en prestige drijven niet alleen de prijzen van topchâteau’s op naar ongekende hoogte maar ook de wijndomeinen in hun schaduw pikken zonder veel bijkomende moeite hun graantje mee. Met deze flessen wordt flink gespeculeerd en wijn is waard wat een consument ervoor wil geven… In een blinde tasting van Bordeauxwijnen uit 1999 door La Revue de Vin de France werd aan professionele wijnproevers gevraagd hoeveel ze voor de geproefde wijn wilden betalen. Cheval Blanc vonden ze 35 euro waard (prijs 225 euro) en Château Lafite-Rothschild 23 euro (prijs 191 euro). Het zijn de wetten van de markt en de perceptie van wijn als luxeproduct die zulke belachelijke prijzen bepalen. Wegblijven van die troep en kiezen voor edele wijnen met minder bekende namen en klassewijnen uit minder gehypte streken!

Bedreigingen voor de kwaliteit van de duurdere wijnen

Navraag op sociale media leert dat wijnliefhebbers bang zijn dat ook hun geliefde kwaliteitswijnen ten prooi gaan vallen aan standaardisatie. Wijnbouwers die kwaliteit nastreven, staan onder economische druk om producten af te leveren die voor iedereen toegankelijk en lekker zijn zonder dat ze een leerproces of jaren bewaring in een daartoe geschikte wijnkelder vergen. Grote wijnbrands en vele wijndomeinen na hen, eerst in de Nieuwe Wereld en nu overal ter wereld, ontwikkelden wijnrecepten die maken dat de modale wijndrinker zonder enige voorkennis percipieert dat een wijn duur is. Het zijn vaak massieve wijnen met uitgesproken rijp fruit en kruidige aroma’s, overgoten met een laagje vanille en wat chocolade. Deze recepten zijn besmettelijk en maken dat klassewijnen uit heel de wereld steeds meer op elkaar gaan lijken.

Veranderingen van voorkeur en vermoeidheidsverschijnselen bij consumenten beantwoorden grote wijnbedrijven met een wijziging van hun formule: bijvoorbeeld non-oaked Chardonnay of aanplant van marktaantrekkelijkere druivenrassen. Consument vraagt, bedrijven draaien. Streven naar originele, karaktervolle wijnen met onderscheiden identiteit is volledig ondergeschikt aan de wetten van de markt. Goed is wat verkoopt. Daar is op zich weinig verkeerd mee en niets is wit of zwart. Zo maken de grote wijnbrands wel degelijk gedistingeerde klassewijnen met torenhoge kwaliteit. Het zijn de glinsterende parels aan hun kroon. Penfolds Grange is maar één bekend voorbeeld.

Tegenbewegingen

Gelukkig is de toekomst van wijn sommige mensen zo dierbaar dat er tegenbewegingen op gang komen. Heersende tendensen worden in vraag gesteld en bestreden. Invloedrijke producenten en wijnschrijvers pleiten voor wijnen die minder onderhevig zijn aan oenologische kunstgrepen, wijnen die gevinifieerd worden uit zorgvuldig gekweekte (bio)druiven, wijnen van lokale druivenrassen en wijnen met meer finesse en meer identiteit. Deze verfrissende dynamiek is in de betere wijnhandels te voelen en dat is een uitstekende zaak. Het onderscheidt wijnspeciaalzaken van mainstream-wijngiganten. Het maakt hen uniek, onvervangbaar en noodzakelijk.

Belangrijk is dat echte wijnliefhebbers terug voeling krijgen met de wijngaard en met heel het ambachtelijke gebeuren er rond, met de filosofie van de wijnbouwer of de wijnstreek, met het uiteindelijk doel van waar het in de beste wijnbouw om gaat: de productie van edele kwaliteitswijn. Geld verdienen is een absolute voorwaarde. Maar als dit streven té belangrijk wordt, dreigen passie en intrinsieke motivatie onherroepelijk te doven en riskeert het in doorleefde expertise geboren en geborgen kwaliteitsgebeuren compleet stil te vallen.

De capriolen van de wijnmarkt

Laat mij op een positieve noot eindigen: wijnliefhebbers beleven heerlijke tijden! Het gamma van wijnen waar we vandaag uit kunnen kiezen, is onvoorstelbaar breed en groeit nog stelselmatig aan met wijnlanden waar we vroeger zelden van hoorden. De wijnmarkt maakt, zoals boven beschreven, vreemde capriolen. Dit gebeurt vooral in de laagste (onder de 5 euro) en de hoogste prijsklassen (boven de 15 à 20 euro). In de prijsklassen ertussen kan men mits wat zoeken en proeven uitstekende zaken doen. Een wijn van 50 euro is nooit zijn geld waard tenzij het een gerijpt exemplaar is of een Beerenauslese. Maar wijn is emotie en emotie leidt tot bokkensprongen. Emotie kan mensen zo verblinden dat ze fortuinen geven voor oudere wijnen die eigenlijk in de pompbak thuishoren. Mensen zijn vreemde wezens en daar maakt de markt gretig gebruik van. Wees dus op uw hoede!

BRONNEN

Mondus, M., de Craecker, C & Carette, F. (2011). Le marché des vins tranquilles et effervescents en Belgique en 2010. Technical report, GfK Retail and Technologies Benelux.
Mondus, M. (2012). La consommation de vin en Belgique en 2011. Technical report, GfK Retail and Technologies Benelux.
Knockaert, D. (2013). Van boer tot bord (slot). Achter de schermen van de voedingsindustrie. De Standaard Weekend, 31 augustus-1 september 2013, 14-17.
Organisation du vigne et du vin (OIV). Statistiques. http://www.oiv.int
Productschap Wijn. Marktonderzoek. http://wijn.nl/site/MARKTONDERZOEK

01 Sep 2013
Auteur: Stefaan Soenen